Mostrando entradas con la etiqueta relato. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta relato. Mostrar todas las entradas

martes, 15 de noviembre de 2011

2+5=8. Operaçao sidra

(Escrito em julho de 1995, depois do meu primeiro curso de português em Lisboa)

O João e a sua mãe costumavam olhar juntos o ceu.

-Mamá, eu quero ir à lua.
-Cala, menino. Não sabes o que estás a dizer. À lua só vão os poetas ou os loucos. Nem sequer todos os astronautas lá vão.
-Mas eu quero ir...

Inconformado, o pequeno Jão começou os preparativos para a viagem. O seu maior problema era como se propulsar até a lua. Tinha observado que quando abres uma garrafa de sidra depois de a agitar, a rolha sae disparada para cima e bate contra o tecto. Talvez aquela força fosse suficiente para lhe aproximar da lua. Na sua casa havia uma garrafa de sidra guardada para o Natal. Apanhari-a emprestada e voaria à lua montado na rolha. A descolagem teria lugar no jardim da casa à noite entanto a sua mãe durmesse. Aquela operação chamaria-se “sidra” em reconhecimento a tão singular propulsor e levaria também algum número no nome. Tinha visto nos filmes que os projectos espacias soem ser baptizados assim. Escolleu uma soma (“2+5”) e acrescentou “=8” porque nunca tinha sido muito bom em Matemática.

-Olá, lua.
-Olá, João.
-Como é que sabes o meu nome?
-Porque mo dixo o sol. Ele sabe os nomes de todas as crianças. Sae de dia e vê e ouve todo, não como eu, que apenas velo os vossos sonhos.
-És muito bonita, lua.
-Tu também, mas chega de piropos. Tenho de me ir para que saia o sol. Além disso, a tua mãe está a ponto de acordar e vai-se preocupar muito se não te vê em casa. Tens de regressar à terra.

A volta à terra foi singela. O João deixou-se escorregar pelo contorno da lua e depois, ajudado por um dos chapéus-de-chuva que a lua utiliza quando chove (em cima da lua também há nuvens), descendeu suavemente até a não menos macia e afofada erva do jardim da sua casa.

O Jão nunca disse a sua mãe que tinha ido à lua. Ela não haveria acreditado nele e, de todas maneiras, chegava-lhe com a cumplicidade da sua nova e reluzinte amiga.

-À lua... Olha que querer ir á lua...
-Algum dia serei um poeta e lá irei.
-Sim, mas antes tens de estudar muito. E olhar muito o ceu...

martes, 8 de noviembre de 2011

Una historia sobre los concursos culturales de la televisión

–Muy buenas noches. Aquí comienza una nueva edición de nuestro concurso cultural Demuestre lo que sabe y gane. Hoy está con nosotros don Antonio Martínez, catedrático de Lengua Española en el Instituto Eduardo Duarte de Madrid. Don Antonio es un experto en toponimia; se sabe todos los topónimos de la provincia de Madrid. ¿No es así, don Antonio?

–Bueno, no tanto. Conozco muchos, pero uno nunca puede asegurar que los sepa todos.

– Enseguida saldremos de dudas, aunque sospecho que la modestia de don Antonio le impide ser tan categórico en este punto como probablemente podría. ¿Está preparado, don Antonio?

–Sí.

–Pues vamos allá. Primera pregunta: ¿cómo se llama el topo que vive en la madriguera que hay a mano derecha después de la rotonda de la carretera de Toledo, nada más salir de Madrid, a la altura del aeropuerto?

–¿Queeé?

–Sí, que cómo se llama el topo que vive allí.

–¿Qué topo?

–¡El topo! ¿Usted no es experto en topónimos? ¿No decía que sabía los nombres de todos los topos de la provincia?

–¿¡Qué dice!?

–¡Los topos, coño, los topos! Perdón, me he dejado llevar por la emoción del momento. ¿No sabe cómo se llama ese topo?

–¿Pero qué topo? Yo soy experto en topónimos, no en topos.

–¿Y no son los topónimos los nombres propios de los topos?

–¡No! ¡Son los nombres propios de lugar!

–¡Ya me parecía a mí que usted no podía saber tanto! ¡Yo conozco los nombres de los perros de mi vecindario, pero de ahí a saber los nombres de todos los topos de la provincia, con los que, a diferencia de los perros, uno no suele intercambiar ninguna palabra más allá de darles los buenos días, va un abismo!

sábado, 5 de noviembre de 2011

Lembranzas de infancia e mocidade

O nacemento

Cando nacín, preguntei polo prestixio da clínica e do xinecólogo. Vin cun pan debaixo do brazo e inquerín: "¿Que fago con isto? ¿Ráioo ou preparo uns bocadillos?''. "Imos cos bocatas'", escoitei. Foi o meu primeiro picnic. Pariume meu pai. Compartía con miña nai tódalas tarefas domésticas e, ademais, facía a ximnasia prenatal mellor ca ela. O médico díxolle a mamá: ``Señora, non se ofenda, pero coido que o seu home fará un traballo mellor''. Ao verme, meu pai exclamou: "É un neno!'' e miña nai espetoulle: "Que querías, que nacese xa vello?''.

Un neno baixiño

Na casa non me agardaban, sobre todo para xantar. Cando se repuxo do parto, papá dixo: "Non podemos alimentar outra boca''. E dábanme de comer por vía intravenosa. Este particular xeito de dixerir fixo de min un neno gordiño, pero moi baixo, tanto que meus pais se puxeron nerviosos. Tentarono todo para que dese un estirón: ameazáronme ("como non medres, vouche pór só soro fisiolóxico", bramaba meu pai), probaron a subornarme ("os martes déixote comer medio chourizo'', prometíame miña nai), pero nada deu resultado. Finalmente, colocáronme nun circo ao que lle medraban os ananos, pero nin por esas. Un filósofo amigo de papá propúxolles que puxesen os medios para que medrase por dentro na esperanza de que ese medramento interior revertese noutro externo. Tíñanme todo o día pechado no meu cuarto lendo filosofía, escoitando música clásica e rezando. Efectivamente, medrei por dentro (terían que ver os meus intestinos), pero por fóra nada.

Na escola

Na escola, os compañeiros metíanse comigo. O mellor que me chamaban era "tapón". "Son fillo único da túa nai'', dicíame un, ignorante de que me parira meu pai. Facíanme a vida imposible, tanto que eu musitaba: "Que morro porque non morro''. E confundíanme con Santa Teresa de Xesús. Menos mal que había un sensato, que explicaba: "Que non é a santa. Non vedes que non ten o brazo incorrupto?''.

Na casa

Na casa, as cousas eran distintas. Con meus pais tiña unha boa relación. Papá deume un gran exemplo. Nunca o vin fumar. Nunca o vin beber. Nunca o vin cunha muller que non fose miña nai. Nunca o vin... Nunca o vin. Esa é a verdade. Mamá nunca fixo nada do que eu puidese avergoarme. En realidade, nunca fixo nada. Nin sequera me pariu. Xa o dixen. Meus irmáns queríanme con loucura. Esnaquizábanme os xoguetes, si, pero os que menos me gustaban e máis baratos eran. Pegábanme, si, pero onde non doe e sempre coa man aberta. Dábanme unha malleira, en fin, pero tendo coidado de non matarme. Claro que eu era un neno modelo. Desfilaba polo corredor con roupa de Verino.

Na Universidade

Ao pouco de ingresar na Universidade, conseguín entrar no equipo de fútbol da Facultade. Soñaba con ser o capitán, pero tiven que conformarme con ser a mascota. Gañamos tres ligas. As vitorias chegaron, en boa medida, grazas ao meu concurso: farteime a ladrar dende o banco.

O amor (ah, o amor!)

Na Universidade namoreime dunha rapaza que non me facía ningún caso. Non se me ocorreu outra cousa que ameazala: "Ando tolo por ti e ignórasme por completo. Terei que tomar medidas'', advertinlle. "Non te molestes: 90-60-90'', replicou. Decidín entón facerme o encontradizo con tan mala fortuna que sempre chocabamos. Á sétima vez, a situación virou insostible, non porque ela se mosquease, senón porque eu tiña rotos un brazo, unha perna e tres costelas. Así as cousas, optei, coa axuda de dúas muletas, por dar un rodeo e interrogar unha amiga súa. "Algunha vez falará de min, aínda que sexa mal'', deixei caer tentando non caer eu. "Non, limítase a facer budú cunha fotografía túa'', respostou.


No barrio coñecín outra femia que me facía tolón. Si, tolón, non tilín; era unha vaca. Despois dese arrebato de zoofilia, perdín a cabeza por unha monxa, o que me produciu numerosos conflitos písquicos, non porque ela fose unha muller consagrada a Deus, senón porque me facía chamarlle "nai'' e eu sentíame presa do conflito de Edipo. Menos mal que non me facía chamarlle "nai superiora", porque senón tivera tamén conflito de inferioridade.


Máis tarde tiven unha moza que se chamaba Adelita. Bo, chamábase Adela, pero eu chamáballe Adelita porque era miúda e tíñalle un grande agarimo. Saiamos por aí e eu preguntáballe: "Que queres que fagamos? Queres que vaiamos ao cine?''. "Non'', respondía ela. E eu: "Queres que tomemos un xeado?''. E ela: "Non''. E eu: "Queres que...?''. E ela: "Non''. E eu veña preguntar. E ela veña dicir que non. Ata que, claro, cansaba de tantas preguntas e partíame a cara. E o corazón.

Relato presentado al concurso de relatos humorísticos del Museo de Humor de Fene en 1997

Lá porque tens cinco pedras

Cá estou, no cárcere, a pagar a minha culpa, mas não me arrependo de nada, o que fiz esteve bem. Tinha de o fazer, sem dúvida tinha de o fazer. Qualquer homem no meu lugar tivesse feito o mesmo, qualquer homem menos ele, que não era homem, nem cantor, nem fadista, nem coisa nenhuma. Por isso o matei.

Eu era (eu sou, quero dizer) o melhor cantor de fado de Lisboa, o melhor e o mais famoso. A própria Amália nomeara-me o seu sucessor quando cantávamos juntos na 'Taverna do Embuçado'. Sim, também estava o Carlos do Carmo, mas não tinha nem o meu talento nem o meu sucesso. Posso ter matado um homem, mas nunca minto, nem sequer exagero. O rei das noites de Lisboa era eu, e o meu palácio, o 'Senhor Vinho', que converti no clube mais famoso da cidade, na catedral do fado. Eu, o Fernando Parreira, era o fado. Até o Carlos do Carmo vinha incógnito a ouvir-me cantar. E ficava extasiado. Não minto. Posso ter matado um home, mas nunca minto, nem sequer exagero. Todos ficavam extasiados.

Então chegou ele. Vinha apenas para me acompanhar nas noites do 'Senhor Vinho', para aprender ao lado de um mestre, de um mito como eu. Era jovem de mais, quase um puto. Não cantava mal, mas como ele havia dúzias de cantores nas noites de Lisboa. Para cantar o fado é preciso ter vivido. Um puto não pode cantar bem o fado e muito menos fazer sombra ao grande Fernando Parreira! Mas o Ricardinho Ribeiro (esse era o seu nome) parecia não o querer perceber.

O pior de tudo é que, como era jovem e as mulheres o achavam bonito, conseguiu logo um monte de admiradoras que vinham todas as noites só para o ouvir cantar e, mal abria a boca, gritavam-lhe: “Bonitão!”. Ao bom cantor de fados grita-se-lhe apenas: “Fadista!”. Claro que o Ricardinho nem era bom cantor, nem fadista, nem coisa nenhuma. Aquilo era terrível. Pareciam um rebanho de fãs do último ídolo juvenil pop, um desses que mexe os quadrís e a sua linda cabeleira para esconder que não sabe cantar. Como consequência de tudo isto, a socialite deixou de vir ao 'Senhor Vinho' e foi substituída por uma malta de garotas que tinham muito mau gosto e não entendiam nada de fado.

A última noite em que o Ricardinho actuou no 'Senhor Vinho', começou a cantar Anjo inútil (“isso é o que tu és”, achei) e continuou com As rosas do meu caminho (“espinhos poria eu”, pensei). Não sei porque te foste embora foi a sua seguinte canção e eu disse por baixo: “Tomara te fosses tu embora e para sempre”. Logo que começou a cantar Disse mal de ti, quase me parto a rir: “Eu é que disse mal de ti. Disse, digo e direi”, achei. A seguir cantou Quando os outros te batem, beijo-te eu e não pude evitar mudar a letra e cantar por baixo: “Quando os outros te beijam, bato-te eu”. “Uma e mil vezes te batia”, pensei.

Assim que o Ricardinho terminou a sua actuação, aproximei-me dele e disse-lhe: “Quero falar contigo agora”. Incomodou-se um bocado porque estava a engatar com uma rapariga meio imbecil, mas, como ninguém contradiz o Fernando Parreira, assentiu. Levei-o fora, para um beco escuro que havia atrás do clube, e gritei-lhe: “O que é que andas a fazer? Em que estás a converter o 'Senhor Vinho'? Não tens respeito por nada?”. “O que acontece é que estás com ciúmes, porque eu sou mais jovem, mais bonito e ainda por cima melhor cantor do que tu”, respondeu-me. Eu já estava fora de mim: “Ninguém canta melhor do que o Fernando Parreira! Ninguém! Nem o Carlos do Carmo, nem o Fernando Maurício, nem com certeza um puto como tu”. “Tens ciúmes e soberba”, disse ele, e começou a cantar: “Lá porque tens cinco pedras / num anel de estimação, / lá porque tens cinco pedras / num anel de estimação, / agora falas comigo com cinco pedras na mão”. “Ainda não, mas aguarda um bocadinho”, disse-lhe. E peguei numa pedra da rua e bati-lhe com ela uma, duas, três, quatro e até cinco vezes. O Ricardinho caiu ao chão com a face cheia de sangue e sem sentidos. “Se o fado é a maneira de tirar as feridas fora, como dicia a Amália, eu já tas tirei todas”, gritei-lhe.

Quando voltei a entrar no 'Senhor Vinho', soava o Fado do ciúme no gira-discos do clube, como a querer dar a razão ao Ricardinho, e gritei: “Era ele quem estava com ciúmes de mim! Era ele!”. Toda a gente olhou para mim sem compreender. Uns minutos depois, encontraram o Ricardinho morto no beco e a seguir eu fui detido, porque todos me viram sair do 'Senhor Vinho' com ele e voltar sozinho, e além disso tinha a camisola manchada de sangue.

Cá, no cárcere, canto fado quando quero e todos me gritam: “Fadista!”.

Relato ganador del concurso de relatos del Departamento de Portugués de la Escuela de Idiomas de Vigo en 2006

De lo que le aconteció a Don Quijote cuando cenó con la sin par Dulcinea

En un lugar de La Mancha de cuyo nombre sí quiero acordarme, pero no puedo, porque Cervantes no lo menciona en la novela, Don Quijote pedía consejo a su fiel escudero Sancho.

–Sancho amigo, ¿cómo puedo enamorar a la sin par Dulcinea? ¿Con flores? ¿Con bombones?

–No, mi señor Don Quijote. Las flores se marchitan y los bombones se derriten. Vuestra merced debería invitarla a cenar.

–¿A cenar? ¿En una venta?

–Déjese de ventas, mi señor.

–¿En un burguer? ¿En un chino? ¿En un italiano, acaso?

–Quite, quite. Todo eso es muy vulgar. Vuestra merced debería llevarla a un restaurante de esos que llaman de la nueva cocina. Un restaurante chic, cool, hasta un poquito snob, si quiere.

–Háblame en cristiano, Sancho.

–Se lo diré en francés, mi señor. Vuestra merced debe de ser de francés, claro. Vuestra merced debió de estudiar el bachillerato antiguo. Un restaurante de la nouvelle cuisine.

–¡Pardiez, Sancho! Dímelo en castellano, a ser posible del siglo XVI.

–Un restaurante elegante, romántico, íntimo.

–Pero en esos restaurantes no se come nada; las raciones son muy pequeñas.

–A las mujeres no se las conquista por el estómago. Eso pasa con los hombres. A las mujeres se las conquista por la puesta en escena. Se lo diré en francés, para que me entienda, que usted es anterior a la EGB: la mise en scène. Y para eso qué mejor que uno de esos restaurantes donde hasta el más mínimo detalle está cuidado: la mantelería, la cubertería, la vajilla, la presentación de los platos... Es una cosa sin par, como la sin par Dulcinea.

–Pero esos restaurantes son muy caros y yo no me los puedo permitir. Soy hidalgo, pero no precisamente en buena posición económica.

–Vuestra merced podría vender su biblioteca.

–¿Mi biblioteca? Sancho hermano, mis libros de caballerías son...

–Sagrados, lo sé, pero ¿no vale más una dama que un libro de caballerías, que todos los libros de caballerías juntos?

–Sí, pero me va a doler como una lanzada en el corazón.

–Si, total, se los va a acabar quemando el cura...

–Tienes razón. ¿Conoces a algún trapero, alguna librería de viejo?

–¿Qué trapero ni qué librería de viejo? ¿Quiere venderla por cuatro perras? Véndasela a la Biblioteca Nacional. O a alguna fundación privada, extranjera mejor, que suelen pagar más. A la Thyssen-Bornemisza, por ejemplo.

Don Quijote vendió su biblioteca y, montado en su caballo Rocinante, fue a buscar a la sin par Dulcinea para invitarla a cenar.

–Mi señora Dulcinea, suba al caballo.

–¿Cómo que suba al caballo, Don Quijote? Vuestra merced sobrevalora mi estatura. Como no me ponga una escalera...

–¿Una escalera? ¿Quién me presta una escalera? (Se oye a Joan Manuel Serrat interpretando la Saeta: “¿Quién me presta una escalera para subir al madero?”).

Del cielo llovió una escalera y Dulcinea se montó en el caballo detrás de su pretendiente. En el restaurante, una vez sentados a la mesa, el camarero se acercó con la carta.

–La carta, señores. Me permito recomendarles “pato a la Tolouse con Blueberry Muffins”.

–¡En castellano, amigo, a ser posible del siglo XVI!

–¿Perdón?

–¿No hay olla de algo más vaca que carnero, salpicón las más noches, duelos y quebrantos los sábados, lentejas los viernes o algún palomino los domingos?

–Sí, pero hoy es jueves y la noche es de las menos. Y la olla se ha terminado.

A los postres, Don Quijote se armó de valor y habló así a la sin par Dulcinea:

–Mi señora Dulcinea, tengo que confersarle una cosa muy importante; algo que me quita el sueño, el apetito y hasta la razón. La adoro, adoro a vuestra merced.

Dulcinea no dijo nada y sólo ante la insistencia de Don Quijote apuntó:

–Mi señor don Quijote comprenderá que una mujer decente no puede decir sí a las primeras de cambio. Ni siquiera no, porque es sabido que cuando una mujer dice no quiere decir sí y cuando dice sí quiere decir quizá.

Dulcinea no volvió a abrir la boca (salvo para comer) hasta un momento antes de que abandonasen el restaurante:

–Mi señor Don Quijote, yo también quiero hacerle una confesión. Vuestra merced me llama siempre la sin par Dulcinea, pero no soy tal, no soy la sin par.

–¿Cómo que no es la sin par?

–Que sí que tengo par.

–Un par tengo yo y lo he demostrado en muchos entuertos que he desfecho, pero ahora no viene al caso. ¿Qué es eso que me quiere decir?

–Que tengo un par, que tengo una hermana gemela, para ser más exacta.

–¿Una hermana gemela?

–Sí. Y, lo que es más grave, vuestra merced la conoce, porque muchas veces que ha creído verme a mí a quien realmente ha visto ha sido a ella. De manera que yo no sé si vuestra merced está enamorado de mí o de mi hermana. O de las dos. Y vuestra merced tampoco.

A la mañana siguiente, Don Quijote lamentaba su suerte ante su fiel escudero.

–Sancho amigo, ¡qué desgraciado soy! No sé si estoy enamorado de la sin par Dulcinea (bueno, de “la con par” ahora) o de su par.

–Mi señor Don Quijote, ¿no bebería vuestra merced vino de más en la cena?

–(Enfadado) Sancho, no me toques el par.

–Ya sabe vuestra merced que cuando uno bebe demasiado, a veces ve doble. A lo mejor bebió mucho, vio dos Dulcineas y pensó que una de ellas era su hermana gemela.

–¡Basta!

–¿Y si montan un trío?

–Nunca seríamos tan famosos como Los Panchos o Las Supremes.

–Hablo de sexo.

–Yo también. Tendrías que haber visto a Las Supremes en la cama. Y a Los Panchos.

–¿Y si montamos un cuarteto?

–Imposible. La nobleza no puede mezclarse con el pueblo llano.

–¿Dos parejas, tal vez? Elija vuestra merced a la que más rabia le dé y yo me quedo con la otra.

–Te he dicho que la nobleza no puede mezclarse con el pueblo llano.

–Bueno, llano, lo que se dice llano, no soy. Mire qué panza.

–Miro, pero no.

–Pues no sé qué más decir.

–Di un refrán, que es lo tuyo.

–Con la Iglesia hemos dado.

–Eso no es un refrán y además lo digo yo.

Y en estas y otras reflexiones pasaban los días y aun las noches el valeroso caballero y su fiel escudero. Ya no se trataba sólo de cómo enamorar a una dama, sino también, y fundamentalmente, de a quién enamorar, porque, como es sabido, no se puede amar a dos mujeres a la vez (se oye a Antonio Machín cantando Corazón loco: “Yo no puedo comprender cómo se puede querer a dos mujeres a la vez y no estar loco”).


Relato presentado al Concurso de relatos sobre El Quijote del programa 'El Ojo Crítico' de 'RNE', marzo de de 2005